Coeliakie

Print

Wat is coeliakie?

Sommige mensen zijn overgevoelig voor gluten. Dit kan zich uiten in coeliakie (glutenintolerantie) of in de huidaandoening dermatitis herpetiformis.

Gluten is een eiwit dat voorkomt in onder andere tarwe, gerst, rogge, spelt, kamut en de meeste haver. Het zit dus in veel graanproducten. Bij coeliakie kan de inname van een zeer kleine hoeveelheid gluten al schadelijk zijn voor de darmen. Er ontstaan ontstekingsreacties in de dunne darm en die kunnen allerlei klachten veroorzaken.

Een gezonde dunne darm heeft aan de binnenkant allemaal darmplooien met daarop darmvlokken. Er is een grote oppervlakte om voedsel op te nemen. Door de ontstekingsreacties gaan de darmvlokken kapot. Bij langdurige schade aan het darmslijmvlies kunnen voedingsstoffen niet goed meer worden opgenomen. Hierdoor ontstaan er tekorten, wat erg schadelijk is voor de gezondheid.

Dermatitis herpetiformis

Dermatitis herpetiformis is een zeldzame chronische huidaandoening. Door het eten van gluten ontstaan er hierbij sterk jeukende blaasjes, bultjes en blaren, vaak in combinatie met beschadigingen aan de dunne darm. De huidklachten kunnen met medicijnen vaak goed worden verholpen, maar voor de darmklachten is een strikt glutenvrij dieet nodig. Vaak vermindert dit dieet op langere termijn ook de huidklachten.

Wat zijn de verschijnselen?

Als iemand met coeliakie gluten binnenkrijgt, kan dat allerlei verschillende klachten geven. Vaak gaat het om (vage) darmklachten, maar dit is lang niet altijd het geval.

Jongere kinderen kunnen last krijgen van:

  • Buikpijn
  • Opgezette buik
  • Flatulentie (winderigheid)
  • Afwijkende ontlasting (diarree, obstipatie)
  • Groeiachterstand
  • Gewichtsverlies
  • Spierslapte
  • Oedeem (vochtophoping)
  • Bloedarmoede
  • Braken
  • Gebrek aan eetlust
  • Lusteloosheid
  • Slaperigheid
  • Stemmingswisselingen

Oudere kinderen en volwassen kunnen ook te maken krijgen met:

  • Vermoeidheid
  • Grote eetlust
  • Misselijkheid
  • Buikpijn
  • Aften in de mond
  • Tandglazuurafwijkingen
  • Botontkalking
  • Vertraagde puberteit
  • Menstruatiestoornissen
  • Psychische klachten (depressie, angst)
  • Epilepsie
  • Migraine
  • Achterblijvende (school)prestaties

De rol van voeding bij coeliakie

De enige manier om coeliakie te behandelen is met een strikt glutenvrij dieet. Je zult je hele leven glutenvrij moeten blijven eten. Met het glutenvrije dieet kan de darmwand zich herstellen en het lichaam weer in goede conditie komen.

Waar komen gluten in voor?

Gluten komen voor in veel graanproducten zoals brood, crackers, pizza, pasta, paneermeel, koek, cake en taart. Deze producten zijn vrij goed te vervangen door speciale glutenvrije varianten. Er zijn diverse glutenvrije merken op de markt zoals Shär, Damhert, Le Poole, Proceli en Pure&Free.

Grote supermarkten hebben meestal glutenvrije producten, vaak van één bepaald glutenvrij merk, in het schap bij de dieetproducten. Bij speciale detaillisten zoals reformwinkels en natuurvoedingswinkels zijn over het algemeen meerdere merken te vinden. Daarnaast worden glutenvrije producten in diverse webwinkels verkocht.

Het lastige is dat gluten ook verstopt zitten in producten waar je het niet direct in verwacht. Voorbeelden zijn soepen (bindmiddel, vermicelli of vlees), sauzen, snoep, ijssoorten en bier. Je zult dus altijd de ingrediëntenlijst op het product moeten lezen. Fabrikanten zijn verplicht om granen die gluten bevatten te vermelden.

Wat kan de diëtist betekenen?

De diëtist kan een glutenvrij dieet voor je opstellen dat toch volwaardig, afwisselend en smaakvol is en waarbij je voldoende energie en voedingsstoffen binnenkrijgt. Je komt te weten welke producten je moet vermijden, en welke je kan vervangen door een glutenvrije variant. Voor producten die niet te vervangen zijn, zoek je samen naar een andere oplossing.

De diëtist kan verder tips geven voor glutenvrije recepten en adresjes waar glutenvrije producten te koop zijn. Ook kan ze laten zien waar je op moet letten bij het lezen van de ingrediëntenlijst op etiketten.

Wanneer contact opnemen?

  • Heb je coeliakie?
  • Heb je dermatitis herpetiformis?

Dan kun je vrijblijvend contact opnemen voor een kennismakingsgesprek. Vaak blijkt er veel mogelijk om je glutenvrije dieet te verbeteren en lekker en gezond te blijven eten. 

Links

Nederlandse Coeliakie Vereniging
Voedingscentrum
Glutenvrij-eten.nl
Cyberpoli
Livaad
Webshops: glutenvrijwebshop, glutenvrijshop, glutenvrijemarkt en allergiesupermarkt