Stofwisselingsziekten

Print

Wat is een stofwisselingsziekte?

Het lichaam zet tal van stoffen om in andere stoffen. Zo worden koolhydraten uit de voeding in het lichaam omgezet in suikers. Bij een stofwisselingsziekte is deze stofwisseling verstoord.

Vaak komt dit omdat een bepaald enzym in het lichaam niet of onvoldoende wordt aangemaakt. Enzymen helpen bij de stofwisseling en zorgen voor de opbouw van spieren, botten en organen. Als een enzym ontbreekt, wordt een bepaalde fase van de stofwisseling geremd of geblokkeerd.

Bij een stofwisselingsziekte kan er ook sprake zijn van een stoornis in de opname van voedingsstoffen of van een structuurdefect in bepaalde eiwitten.

Stofwisselingsziekten zijn meestal aangeboren en erfelijk. Voorbeelden zijn diabetes, fenylketonurie (PKU) en galactosemie.

Wat zijn de verschijnselen?

Een stofwisselingsziekte is moeilijk te herkennen. Gewichtsverlies, slecht drinken, braken of diarree kunnen voortekenen zijn. Bij baby’s wordt een stofwisselingsziekte vaak ontdekt bij de hielprik of bloed- en urineonderzoek.

Doordat er zo veel verschillende stofwisselingsziekten bestaan, kunnen de klachten sterk uiteenlopen. Vaak krijgen mensen met een stofwisselingsziekte te maken met een beschadiging van het centrale zenuwstelsel, wat de geestelijke en lichamelijke ontwikkeling remt.

De rol van voeding bij een stofwisselingsziekte

Bij sommige stofwisselingsziekten kan een gericht voedingsadvies de stoornis voorkomen of beperken. Het gaat er dan om de voedingsstof waardoor de stofwisseling verstoord is zo veel mogelijk te vermijden. Voor de rest van je leven krijg je dan een aangepast dieet.

Waar kun je op letten bij…

…fenylketonurie?

Beperk het gebruik van eiwitrijke producten zoals melk en vlees. Deze bevatten namelijk het aminozuur fenylalanine, waardoor de stofwisseling verstoord raakt.

…diabetes?

Zie diabetes type I en diabetes type II.

…galactosemie?

Vermijd producten met galactose of lactose, zoals melkproducten en bepaalde soorten brood of vleeswaren.

Naast fenylketonurie, diabetes en galactosemie bestaan er nog veel meer stofwisselingsziekten. De diëtist kan je hier persoonlijk bij adviseren.

Tekorten

Wanneer je bepaalde producten niet mag eten, kunnen er tekorten ontstaan in energie, eiwitten, vitamines en mineralen. Gebruik je bijvoorbeeld geen melkproducten, dan kun je te weinig vitamine B2 en calcium binnenkrijgen. Vaak is dit op te vangen met andere voedingsmiddelen waar je wel tegen kunt. Soms zijn voedingssupplementen nodig. Een diëtist kan je hierbij adviseren.

Wat kan de diëtist betekenen?

Een diëtist geeft advies over voedingsmiddelen die de klachten verminderen. De gevoeligheid voor een bepaalde voedingsstof verschilt per persoon en per stofwisselingsziekte. Samen met een diëtist kun je nagaan welke producten voor jou geschikt zijn.

Een aangepast eetpatroon heeft een grote impact op je leven. Een diëtist kan algemene tips geven en samen met jou een persoonlijk dagmenu opstellen. Goede en intensieve coaching van een diëtist helpt je jouw eetpatroon makkelijker vol te houden en tekorten te voorkomen.

Wanneer contact opnemen?

  • Heb je (een verhoogd risico op) een stofwisselingsziekte?
  • Heb je vragen over je huidige eetpatroon?
  • Vind je het lastig om bepaalde voedingstoffen in je eetpatroon te beperken?

Neem dan vrijblijvend contact op voor een kennismakingsgesprek. Vaak blijkt er veel mogelijk om je voeding te verbeteren.

Links

Volwassenen, Kinderen en Stofwisselingsziekten
Galactosemie Vereniging Nederland