Pas op voor de spaarstand

Print

Om af te vallen moeten we minder eten en meer bewegen, dat weten we inmiddels wel. Maar té weinig eten en té veel bewegen brengt ook een risico met zich mee: het kan je lichaam in de spaarstand zetten. Hoe gaat dat in z’n werk en vooral: wat kun je ertegen doen?

De spaarstand als overlevingsstrategie

Een Zweedse man zat twee maanden lang ingesneeuwd in zijn auto en wist toch te overleven. Enkel en alleen doordat zijn lichaam zich in de spaarstand had gezet. In deze twee maanden heeft deze man niets anders kunnen eten dan sneeuw. Zijn lichaam had zich aangepast aan de hoeveelheid energie die hij kreeg. Wanneer je te weinig eet en je lichaam niet voldoende energie binnenkrijgt gaat hij dus automatisch in de spaarstand. Zo gaat het lichaam als het ware zuiniger om met eten.

Voor iemand met overgewicht is acute hongersnood echter niet direct aan de orde, er moeten gewoon kilo’s af. Het lichaam kan echter geen verschil merken in afvallen en overleven. Tegen de spaarstand is dus niets te doen. Maar je kan er wel voor zorgen dat het lichaam niet in de spaarstand terechtkomt. Hiervoor heb je per dag een basishoeveelheid (gezonde) voeding nodig. Ga daarom niet op een crashdieet en probeer ook niet zo min mogelijk te eten, want al deze moeite is uiteindelijk voor niets als je later weer begint met normaal te eten. Het lichaam is schaarste gewend, dus gaat veel zuiniger aan doen met de energie die het binnenkrijgt (oftewel: zo veel mogelijk opslaan). Gevolg: de afgevallen kilo’s komen er waarschijnlijk razendsnel weer aan.

Verantwoord afvallen? Eet voldoende!

Om te voorkomen dat het lichaam in de spaarstand gaat moet je minimaal 1200 kcal per dag eten. Wanneer je minder dan 1200 kcal per dag eet, krijg je niet alle nodige voedingsstoffen binnen en slaat je lichaam alarm.

Voor iemand die wil afvallen - en nu nemen we voor het gemak even een Jan (of Janneke) Modaal - zijn 1500 calorieën (beweging niet meegerekend) doorgaans een goede richtlijn. Dat komt ongeveer neer op 0,5-1,0 kilo afvallen per week. Als je in zo'n korte tijd veel meer afvalt is dat niet gezond; je lichaam zal alarm slaan. Natuurlijk hangt dit alles af van de hoeveelheid kilo’s die je te zwaar bent en zal je op het begin misschien meer afvallen dan één kilo per week (dit is vaak vocht, helaas geen vet), maar alsnog geldt: wat er snel afgaat, komt er snel weer aan.

Voel je je rillerig en heb je koude handen en voeten? Ben je humeurig en kan je niks meer hebben? Dan eet je waarschijnlijk te weinig!

Hoe kom je uit de spaarstand?

Heb je toch een periode (te) weinig gegeten, bijvoorbeeld omdat je een crashdieet hebt gevolgd? Het is vrij lastig om weer uit de spaarstand te komen. Het lichaam heeft tijd nodig om te wennen aan voldoende eten. Bouw het aantal calorieën daarom langzaam op. Houd hier bij hoeveel calorieën je per dag eet en bekijk hier wat je per dag nodig hebt. Geleidelijk aan zal je lichaam weer normaal gaan functioneren. Maar het is nog altijd makkelijker ervoor te zorgen, als het even kan, dat je lichaam helemaal niet in de spaarstand hoeft. We zeggen niet voor niets: het beste dieet is geen dieet!